Trình tự giải quyết tranh chấp đất đai khi vợ chồng ly hôn

Trình tự giải quyết tranh chấp đất đai khi vợ chồng ly hôn

Giải quyết tranh chấp đất đai khi vợ chồng ly hôn được tiến hành bằng con đường hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án. Thông thường, tranh chấp khi ly hôn liên quan đến vấn đề tài sản chung, tài sản riêng và các khoản thừa kế của vợ chồng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn Quý bạn đọc trình tự giải quyết các mâu thuẫn về đất đai phát sinh khi ly hôn.

Quyền sử dụng đất là một trong những đối tượng tranh chấp phổ biến khi ly hôn

Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng

Tài sản được chia bằng hiện vật hoặc chia theo giá trị

Theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014,

Việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận, hoặc do Tòa án giải quyết theo yêu cầu của một bên hoặc cả hai vợ chồng. (khoản 1 Điều này)
Căn cứ theo khoản 2 Điều này, tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng tính đến các yếu tố sau:

Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;
Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch. (khoản 3 Điều 59 Luật này)
Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung, mỗi bên có thể được thanh toán phần giá trị tài sản mà mình đóng góp vào khối tài sản đó.

Xác định tài sản chung, tài sản riêng

Chia tài sản chung khi sống chung với gia đình

Theo quy định tại khoản 1 Điều 61 Luật HN&GĐ, có thể hiểu:

Trường hợp sống chung với gia đình mà ly hôn, nếu quyền sử dụng đất (QSDĐ) của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì chia một phần tài sản cho vợ hoặc chồng trên cơ sở công sức đóng góp của mỗi bên trong việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống chung của gia đình.

Việc phân chia do gia đình sắp xếp hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tài sản riêng của vợ chồng

Theo Điều 33 Luật HN&GĐ 2014 thì QSDĐ là tài sản chung của vợ chồng sau khi kết hôn, trừ trường hợp được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng (tiền, vàng bạc, kim khí quý, cổ phần, v.v.)

Bên cạnh đó, nếu trong thời kỳ hôn nhân, hai bên có thỏa thuận chia tài sản chung thì quyền sử dụng đất hoặc giá trị của quyền sử dụng đất (bằng tiền) cũng được xem là tài sản riêng.

Trường hợp không có căn cứ chứng minh tài sản riêng

Theo khoản 3 Điều 33 Luật HN&GĐ 2014, trường hợp không có cơ sở để chứng minh tài sản riêng (đất của vợ nhưng đứng tên hai vợ chồng) thì quyền sử dụng đất được xem là tài sản chung của vợ chồng.

Thủ tục khởi kiện tại Tòa án

Khi khởi kiện tại Tòa án, Quý bạn đọc cần chú ý các thủ tục sau:

Nộp đơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
Tòa án xem xét đơn. Nếu đơn hợp lệ Tòa án ra thông báo đóng tiền tạm ứng án phí.
Người khởi kiện đóng tạm ứng án phí ly hôn. Nộp biên nhận tạm ứng án phí đến Tòa án để Tòa tiến hành giải quyết vụ án.
Tòa án thụ lý vụ án. Xem xét, kiểm tra hồ sơ và tiến hành hòa giải.
Đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm và phúc thẩm (nếu có).

Phân chia tài sản khi ly hôn

Ở nhà chăm con, nội trợ, sửa chữa nhà ở cũng được tính là công sức đóng góp của vợ chồng

Khi phân chia tài sản là nhà đất, cần chú ý các tiêu chí sau:

Nguồn gốc tạo lập của đất đai, nhà ở:

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 43 Luật HN&GĐ 2014, QSDĐ thuộc về vợ, chồng nếu:

QSDĐ mà mỗi bên có được trước khi kết hôn
QSDĐ được tặng cho riêng hoặc thừa kế riêng trong thời kỳ hôn nhân;
QSDĐ được hình thành từ tài sản riêng của mỗi bên.

Công sức đóng góp của mỗi bên trong quá trình tạo lập, quản lý và phát triển khối tài sản chung

Là sự đóng góp về tài sản riêng, thu nhập, công việc gia đình và lao động của vợ, chồng trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung.

Người vợ hoặc chồng ở nhà chăm sóc con, gia đình mà không đi làm được tính là lao động có thu nhập tương đương với thu nhập của chồng hoặc vợ đi làm.

Bên có công sức đóng góp nhiều hơn sẽ được chia nhiều hơn

(Căn cứ theo điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư liên tịch số 01/2016/TANDTC-VKSNDTC-BTP)

Có thỏa thuận về việc nhập tài sản riêng vào tài sản chung (nếu có)

Nếu vợ chồng đồng ý nhập tài sản riêng của mình vào tài sản chung, thì diện tích đất tranh chấp là tài sản chung của vợ chồng.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) của hai bên ghi tên cả hai vợ chồng.

Thỏa thuận về chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (nếu có)

Thỏa thuận phải được lập bằng văn bản, có công chứng, chứng thực hoặc được Tòa án giải quyết theo yêu cầu của các bên. (khoản 1 Điều 38 Luật HN&GĐ 2014)

Nghĩa vụ liên quan đến đất đai

Điều 37 Luật HN&GĐ 2014 quy định một số nghĩa vụ của vợ chồng liên quan đến đất đai khi ly hôn, cụ thể:

Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

Ví dụ

Nghĩa vụ nộp thuế sử dụng đất;
Nghĩa vụ trả nợ cho cá nhân, tổ chức,
Nghĩa vụ thanh toán khi bị Tòa án tuyên bố phá sản

Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;
Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;
Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan.

Lưu ý: Pháp luật nghiêm cấm ly hôn giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản hoặc các mục đích khác mà không phải là chấm dứt hôn nhân (điểm a khoản 2 Điều 5 Luật HN&GĐ 2014).

Tại sao nên sử dụng dịch vụ luật sư nhà đất

Việc có một luật sư chuyên về nhà đất sẽ giúp ích cho các xung đột về nhà đất, cụ thể là tiết kiệm về thời gian và tiền bạc.

Theo đó, luật sư am hiểu về pháp luật đất đai và lắng nghe ý kiến của khách hàng, nhờ đó tư vấn cho thân chủ chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ cần thiết. Luật sư cũng hướng dẫn khách hàng thực hiện thủ tục cần thiết để nhanh chóng đòi lại quyền lợi. Hơn nữa còn thay mặt khách hàng soạn thảo các đơn từ gửi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, do được luật sư thông báo trước các chi phí pháp lý (án phí, lệ phí, v.v.), khách hàng sẽ chủ động hơn trong việc chuẩn bị chi phí và đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu của mình.

Như vậy, qua bài viết trên, chúng tôi đã trình bày quy trình chia tài sản là nhà đất khi ly hôn. Hy vọng rằng những tư vấn về giải quyết tranh chấp khi ly hôn trên sẽ giúp ích phần nào cho Quý khách. Nếu Quý khách cần hỗ trợ pháp lý về giải quyết tranh chấp đất đai, hôn nhân, tài sản, con cái, vui lòng liên hệ Hotline: 1900.63.63.87 để được Luật sư ly hôn tư vấn chi tiết. Xin cảm ơn.